Амаль восем гадоў сышло на тое, каб аднавіць браму – уязныя вароты ў манастыр картузіянцаў ў Бярозе. У гэтым годзе на гэтыя мэты затрачана 1,5 мільярда рублёў з раённага бюджэту.
Старшыня Бярозаўскага райвыканкама Юрый Наркевіч распавёў, што давялося сутыкнуцца з цяжкасцямі:
– У 2006 годзе вырабілі праектна-каштарысную дакументацыю. У 2007-м праект прайшоў экспертызу. Рэстаўрацыйныя працы мелі патрэбу ў бесперапынным фінансаванні, так як спецыялісты ставілі часовыя ўмовы: працаваць на аб’екце можна толькі з красавіка па кастрычнік. Міністэрства культуры на просьбу дапамагчы з фінансамі не адгукнуўся. Толькі ў гэтым годзе ў нас з’явілася магчымасць вылучыць неабходную суму з раённага бюджэту.
У бярозаўскіх уладаў ёсць намеры рэканструяваць яшчэ і вежу, у якой захавалася арыгінальная лесвіца. Наверсе можна зрабіць назіральную пляцоўку для турыстаў. Але пакуль няма грошай.
Нагадаю, што руіны картузіянскага манастыра ўключаны ў дзяржаўны спіс гісторыка-культурнай спадчыны. Адзіны на тэрыторыі Вялікага княства Літоўскага манастыр ордэна картузіянцы – самага старога манаскага ордэна на планеце, пабудаваў Казімір Леў Сапега ў 1648 – 1689 гадах па праекце італьянскіх архітэктараў. Манастыр складаўся з касцёла Святога Крыжа, жылых карпусоў, бібліятэкі, трапезнай, шпіталя, аптэкі, а таксама гаспадарчых пабудоў з прылеглымі садам і сажалкай. Па перыметры – роў і крапасная каменная сцяна з вежамі і капліцай. Галоўным уваходам служылі масіўныя вароты – брама – з байніцамі. Манастыр моцна пацярпеў у канцы XVIII стагоддзя, а ў 1831 годзе быў зачынены – за ўдзел манахаў у паўстанні 1830 – 1831 гадоў.
У 2014 годзе рэканструяваная брама, наведзены парадак на тэрыторыі рэшткаў манастыра. Вакол мясцовая моладзь пасадзіла дрэвы. Брама сёння з’яўляецца сімвалам Бярозы – яна намаляваная на гербе горада.
Валянціна Казловіч, sb.by
