Гісторыя

Калаж

Мінус 40 і «Год без лета»: як кліматычная анамалія спарадзіла «Франкенштэйна», вампіраў і беларускую містыку

У пачатку XIX стагоддзя катастрафічны выбух вулкана на іншым канцы свету замарозіў Еўропу і падштурхнуў пісьменнікаў да стварэння самых вядомых монстраў у гісторыі. У першым часопісе, які выходзіў на Беларусі, знайшлося пацвярджэнне таго, што знакаміты «Год без лета» не абмінуў і нашы землі, пакінуўшы след не толькі ў метэазводках, але і ў беларускай літаратуры, піша «Наша Ніва». Выбух вулкана за 10 тысяч кіламетраў ад Беларусі, верагодна, паслужыла штуршком...

Ці магло Слуцкае паўстанне быць удалым?

Ці магло Слуцкае паўстанне быць удалым?

У апошні дзень снежня 1920 года скончыўся не толькі бягучы каляндарны год, але таксама і адна з самых важных...

31.12.2025 Гісторыя
Сімвал беларусізацыі стогадовай даўніны

Сімвал беларусізацыі стогадовай даўніны

Узімку 1925 года ў Мінску адбылася адна з самых грандыёзных падзей для міжваеннай Беларусі — Першая...

Палявы дзённік караля Карла XII

Архіўная сенсацыя: у Швецыі знойдзены палявы дзённік Карла XII з нататкамі караля пра Беларусь

У Швецыі знайшлі палявы дзённік караля Карла XII з нататкамі пра Мінск, Галоўчын, Магілеў і пераход гетмана...

Янка Купала

Як Купала стаў «пенсіянерам»

Сто гадоў таму, у снежні 1925 года, адбылася даволі цікавая для беларускага эмігранцкага жыцця падзея, на якую мала хто з нашых сучаснікаў звярнуў бы цяпер увагу. А дарма! Бо яна сапраўды...

Якуб Колас — фігурант палітычнай справы: як класік белліту здолеў пазбегнуць арышту
27.12.2025 Гісторыя

Якуб Колас — фігурант палітычнай справы: як класік белліту здолеў пазбегнуць арышту

Роўна 100 гадоў таму, у снежні 1925 года, пачаліся першыя допыты Якуба Коласа супрацоўнікамі сакрэтнага аддзела ДПУ па справе «лістападаўшчыны». Расказваем, якім чынам класік беларускай...

Руіны Ружанскага палаца

Пад Ружанскім палацам адкрыліся невядомыя раней сутарэнні — яны вытрымалі пажары і цяжкую будаўнічую тэхніку

У адной з галоўных турыстычных жамчужын Беларусі звычайная пракладка інжынерных камунікацый ператварылася ў маштабнае даследаванне, якое дазволіла археолагам зазірнуць углыб стагоддзяў....

Падмурак

Падмурак невядомага будынка знайшлі археалогіі пры рэстаўрацыі сінагогі ў Ваўкавыскім раёне

У цэнтры вёскі з багатай гісторыяй Ізабелін у Ваўкавыскім раёне праводзяцца археалагічныя раскопкі. Цяпер ажыццяўляецца рэстаўрацыя архітэктурнага помніка XVIII стагоддзя — барочнай...

Абраз, над якім працаваў Язэп Драздовіч

На Глыбоччыне знайшлі абраз, які рэстаўраваў Язэп Драздовіч

Яшчэ адну працу Язэпа Драздовіча выпадкова выявілі на Глыбоччыне. У касцёле Найсвяцейшай Панны Марыі Ласкавай у вёсцы Задарожжа адшукалі абраз, над рэстаўрацыяй якога...

Партрэт Міхала Клеафаса Агінскага

Хто на самай справе напісаў паланэз Агінскага?

Аўтарам паланэза «Развітанне з Радзімай» лічыцца Міхал Клефас Агінскі, уладар маёнтка ў Залессі Смаргонскага раёна. Аднак сярод навукоўцаў сустракаюцца на гэты конт іншыя...

Плошча дзекабрыстаў у Гродне

Гісторыя Беларусі абыдзецца без дзекабрыстаў. Неюбілейныя развагі да 200-годдзя паўстання дзекабрыстаў

За дзвесце гадоў пра іх напісалі тысячы кніг, абаранілі процьму дысертацый, увекавечылі ў шматлікіх помніках, мемарыяльных дошках і вулічных назвах. Дзякуючы літаратуры і...

Фрагмент паліванай кафлі-каронкі з галоўкай херувіма з Навагрудка

Пра што можа расказаць унікальная кафля, вывезеная з раскопак у Навагрудку ў Піцер

У фондах Дзяржаўнага Рускага музея ў Санкт-Пецярбургу, сярод шэдэўраў сусветнага жывапісу і скульптуры, захоўваецца сціплая, на першы погляд, але ўнікальная для нашай...

Магіла Максіма Багдановіча ў Ялце

Як шукалі магілу Багдановіча?

Сёння ў гэта цяжка паверыць, але нейкія сто гадоў таму ў міжваеннай Беларусі быў самы сапраўдны культ Максіма Багдановіча. Шанавалі паэта «чыстай красы» і беларусы...

Жамойцка-літоўскі буквар

Самая беларуская літара? У літоўскай мове кірылічная «ў» з’явілася раней, чым у беларускай

Літара «ў» даўно лічыцца сімвалам беларускай мовы і нават мае свой помнік у Полацку. Аднак гістарычныя крыніцы сведчаць, што гэты знак (разам з апострафам у якасці...

Эльжбета Радзівіл

Ашмянка і Падзішах. Якія мянушкі Радзівілы давалі сваім коням

Пра гэта піша Kamil Frejlich у апошнім нумары часопіса Acta Linguistica Lithuanica, дзе ён прааналізаваў інвентары (архіў Радзівілаў быў перавезены з Нясвіжа ў Варшаву ў...

Драўляная царква

Якая будучыня чакае старажытныя руіны ў Ваўкавыскім раёне?

Недалёка ад Ваўкавыска захаваліся рэшткі драўлянай царквы 1642 года пабудовы. Унікальны помнік народнага дойлідства знаходзіцца ў нездавальняючым стане і патрабуе рашэння...

1 2 3
196