У пятніцу, 15 траўня, Варшаўскі ўніверсітэт запрашае на лекцыю Аляксандра Фядуты «Калабаранты XIX стагоддзя».
Гісторыя часта выкарыстоўвае застылыя помнікі і зручныя стэрэатыпы.
Мы прызвычаіліся бачыць Адама Міцкевіча недасягальным геніем, а яго апанентаў — простымі «зладзеямі» і здраднікамі.
Што калі за ярлыком «калабарант» хаваюцца складаныя стратэгіі абароны нацыянальнай ідэнтычнасці ў самым сэрцы імперыі?
Як можна захаваць годнасць ва ўмовах вымушанага супрацоўніцтва з акупацыйнымі сіламі?
Чаму «біяграфія калабаранта» часам больш праўдзівая і павучальная, чым жыціі святых?
Лекцыя прапануе выйсці за рамкі ідэалагічных стэрэатыпаў і паглыбіцца ў лёсы дзвюх неадназначных постацяў з польскай дыяспары: уплывовага выдаўца Юзэфа Эмануіла Пшэцлаўскага і дзяржаўнага служачага Францішка Малеўскага, пра якога «забыліся» на сорак гадоў.
Абапіраючыся на архіўныя даследаванні, спадар Аляксандр раскрывае парадаксальныя факты: як Пшэцлаўскі, «верны слуга рэжыму», смела выступаў супраць увядзення кірыліцы ў польскую мову і абараняў інтарэсы Царквы перад кіраўніком жандараў Бенкендорфам.
І чаму сям’я Малеўскага — найбліжэйшага сябра Міцкевіча — аддала перавагу выкрасліць з афіцыйнай біяграфіі дзесяцігоддзі яго паспяховай дзяржаўнай службы?
Гэта дыскусія пра аб’ектыўнасць літаратуразнаўцы, гісторыка і культуролага, які, як і суддзя, звязаны прынцыпам прэзумпцыі невінаватасці.
Уваход вольны.