Спявачка, вакалістка гурта Shuma, «голас» менскага вакзалу і вакальная іміджмэйкерка Руся распавяла выданню DW у Мюнхене, хто такія «КДБ-анёлы», чаму беларусы – дзэн-будысты і ці хутка ў яе скончыцца беларускі пашпарт.

Руся на Mirum Music Festival 2015

«Ён называўся Сашам і час ад часу тэлефанаваў»

- Дзе ты цяпер знаходзішся?

- Я з'ехала з Беларусі ў 2020 годзе, калі ўжо пачалася моцная заварушка. У Беларусі ёсць так званыя «КДБ-анёлы», гэта фанаты нейкіх артыстаў, якія прытрымліваюць інфармацыю наверх. Адзін з такіх «КДБ-анёлаў» пазваніў мне і кажа: «Руся, калі ты хочаш зʼязджаць, то вось, 24 гадзіны, я табе перадаю». Нават не ведаеш, хто звоніць, але ён заўсёды называўся Сашам і час ад часу тэлефанаваў: «На гэты фестываль лепей не ехаць, тут патрымайце тры дні, пакуль не перасякайце мяжу». І вось гэты КДБ-анёл пазваніў і сказаў, што трэба ехаць.

У мяне з краінаў была Украіна, Грузія, цяпер я жыву ў Польшчы, і Польшча прапанавала мне статус палітычнага ўцекача – мне і майму дзіцёнку.

- Ты застаешся ў Польшчы? Краіну мяняць больш не будзеш?

- Два гады я маю там сіні жэнеўскі пашпарт і від на жыхарства. І два гады я буду дакладна ў Польшчы. Мая дачка там пайшла ў садок, плануе пайсці ў школу. Мой беларускі пашпарт і пашпарт дачкі хутка скончацца, я не ведаю, як мы будзем жыць далей. Пакуль што на два гады гэтае пытанне закрытае.

- У цябе бываюць часы, калі ты не адчуваеш энергіі?

- Бываюць, канешне. Бываюць такія раніцы, калі я прачынаюся і думаю: "Божухна, што рабіць, можа, ужо дзіцёнка каму падарыць ды рукі на сябе накласці?" (смяецца - Рэд.) Жыццё сола-маці складанае. У мяне ёсць бізнес, праца, культурныя праекты, прыватнае жыццё, дачка, пытанне легалізацыі... Бывае, што і прыцісне. Але я здольная вельмі хутка збірацца, у мяне ў псіхіцы ёсць такі навык: я вельмі хутка магу зрабіць - кажучы мовай НЛП - пазітыўны рэфрэймінг. З цытрыны зрабіць ліманадзік, як кажуць. Што б ні было, я заўсёды маю здольнасць бачыць светлы бок нават самай драматычнай сітуацыі. Гэта мая моц.

Чытайце таксама: Руся: «Заўсёды прыемна з дыктатараў пасмяяцца — смех забірае пачуццё страху»

«Беларусы вытрымліваць дарослы кантакт»

- Што для цябе беларуская мова?

- Гэта таксама частка маёй ідэнтычнасці, частка асобы. Я люблю казаць пра тое, што, когда я говорю по-русски, я звучу для себя так остренько, я такая дистанционная, холодная для себя. Калі я гавару па-беларуску, у мяне нават вусны і язык рухаюцца па-іншаму, і для мяне гэта вельмі салодкая мова, я з вялікай асалодай гавару па-беларуску. Гэта частка мяне, майго гучання, маёй ідэнтычнасці, самапрэзентацыі.

І таксама я вельмі люблю і шаную беларускую мову не толькі з-за таго, што гэта мова продкаў, мая сувязь з беларускасцю, але для мяне яна такая вельмі прыемная, выкшталцоная фішка. Я люблю ў сабе гэтую здольнасць пераключацца паміж рознымі мовамі.

- З дачкой ты таксама размаўляеш на беларускай мове?

- З дачкой мы размаўляем на розных мовах, бо першыя чатыры гады мне дапамагала гадаваць яе маці. Мая маці - савецкая жанчына, расейскамоўная. У нас увогуле няма беларускай крыві ў сям'і. Таму дачка большую частку часу гаворыць па-расейску, але яна спявае традыцыйныя спевы, калыханкі. Мы робім з ёй дні або хвілінкі-гадзіны беларускай мовы. У яе цяпер беларускамоўная няня, таксама журналістка, нашая палітычная эмігрантка. І частка майго асяроддзя з ёй гаворыць. Так што яна білінгва, і вось цяпер ужо пакрысе размаўляе на польскай мове.

Фота: facebook.com/indiga.rusia

- Мовы накладваюць на народ нейкі асабісты характар?

- Я лічу, што гэта ўзаемны працэс: і мова накладае на чалавека, і чалавек накладае на мову. Калі разглядаць беларускую мову з пункту гледжання вакальнай тэрапіі, то можна сказаць, што мы запаволеныя, назіраючыя - як будысты. [...] Нашая прырода вельмі мілагучная, чуллівая, спакойная. Таму я лічу, што мы, беларусы, - дзэн-будысты, якія заўсёды крыху ў знешнім свеце, крыху ў сабе.

І калі гаварыць праз прызму вакальнай тэрапіі пра традыцыйныя спевы, таксама на канцэртах я гэта падкрэсліваю, наша фішка – гэта шматгалоссе і ўзаемнае пранікненне мелодый. Гэта кажа пра тое, што мы здольныя будаваць і вытрымліваць дарослы кантакт. Мы не такія інфантыльныя і мяккія і «терпилы», як некаторыя пра нас кажуць. Гэта не млявасць, а дарослы спакой, дарослая цвярозасць.

«Успрымаю жанчын як вялікае сястрынскае кола»