Неверагодна, але факт: лета нам засталося — літаральна на адзін месяц. Прапануем ператварыць яго ў месяц вандровак па Беларусі — ды не простых, а з наведваннем мясцовых нішавых ды аўтэнтычных івэнтаў: святаў, фестываляў і вечарын. А іх у жніўні багата.

Сабралі для вас стос падстаў завітаць у розныя куткі Беларусі ды прасякнуцца мясцовым вайбам. Захоўвайце ў закладкі — і наперад!

Мсціслаўскі рыцарскі фэст (Мсціслаў, Магілёўская вобласць)

1 жніўня з 10.00 да 02.00

«Наш Грунвальд» адмянілі, але сярэднявечны дух не адменіш!

Мсціслаў традыцыйна рыхтуе рыцарскія бойкі, бугурты, кірмашы і варштаты сярэднявечных танцаў на Замкавай гары, пад якой, калі верыць паданням, ляжыць разгалінаваная сетка падземных хадоў да ракі і храмаў, дзе ляжаць княжыя скарбы.

Рыцарскі фэст. Фота: vk.com/mstislavl_fest

Ля брамы гарадзішча звярніце ўвагу на магілу невядомага рыцара, які загінуў у 1502 годзе. Яго даспехі і зброю знайшлі ў рацэ Віхра ў 2013 годзе, а праз год, падчас фэста парэшткі пахавалі ля крэпасці, якую абараняў ваяр.

Квіткі на фэст бярыце па спасылцы. 

Праграма фэсту. 

Фэст «Гальшанскі замак» (Гальшаны, Ашмянскі раён, Гарадзенская вобласць)

1 жніўня фэст з 18.00

Як не маеце імпэту рушыць на ўсход — ёсць і заходняя альтэрнатыва: такі ж традыцыйны і неўміручы фэст «Гальшанскі замак» у Гальшанах.

У праграме — рыцарскі турнір, выступы народных калектываў і вулічных тэатраў, кірмаш, тэматычныя інтэрактыўныя фотазоны, «горад майстроў» і экскурсіі па адноўленай Паўночнай вежы.

Файная нагода праверыць, ці жывыя яшчэ Белая панна і Чорны манах!

Квіткі — ад 15 рублёў.

Фэст «Зорны палац» (Жамыслаўль, Гарадзенскі раён)

1 жніўня з 16:00 да 00:00

Калі рыцары — не вашая тэма, то прапануем Жамыслаўль.

Сядзіба Умястоўскіх запрашае на арт-фэст «Зорны палац».

У праграме — лекцыя «Зорная Беларусь», імерсіўны спектакль ценяў, барочная музыка і майстар-клас па танцах, тэатралізаваная экскурсія па палацы і дэгустацыя мёду з рэканструкцыяй рэцэпту графа Умястоўскага.

Хэдлайнер фэсту — мінскі нішавы музыка, майстра шаманскіх рытмаў Ян Клапоцкі і гурт «Yellow power».

А заночыць можна наўпрост пад зорным небам у намётах.

Усе сабраныя сродкі пойдуць на падтрымку гісторыка-культурнай спадчыны!
Па запіс і падрабязнасці звяртайцеся ў інстаграм палаца. 

Свята ганчара ў Поразаве (Свіслацкі раён, Гарадзенская вобласць)

1 жніўня ў 17.00

Штогод у Поразаве збіраюцца ганчары з усёй Гарадзеншчыны.

Вас чакае бітва ганчароў, майстар-класы, на якіх навучыцеся ляпіць з гліны і абыходзіцца з ганчарным колам, і вядома, кірмаш. А яшчэ — дэгустацыя знакамітай поразаўскай банкухі.

Запісвайце рэцэпт: вазьміце 60 яек, літр смятаны, па кілаграме сметанковага масла, цукровай пудры і мукі, ванілін. Па сталовай лыжцы дадавайце ў жаўткі муку, у муку жаўткі і гэтак далей, а пасля гадзін сем выпякайце банкуху, пакручваючы туды-сюды і абліваючы цестам.

А лепш завітвайце ў Поразава і пакаштуйце такую, якую гатуюць усяго некалькі сем’яў у Поразаве і Карэвічах!

Літаратурна-мастацкі пленэр «Друя — месца спаткання гісторыі і мастацтва» (Друя, Мёрскі раён, Віцебская вобласць)

З 2 па 9 жніўня

Парафія Найсвяцейшай Тройцы ў Друі ладзіць пленэр, на якім штовечар праходзяць літаратурныя і мастацкія івэнты. Трэцяга жніўня, напрыклад, можна даведацца пра перадачу «Калыханка»: як яна пачыналася, хто яе ствараў, калі і як з’явіліся любімыя героі.

4 жніўня адбудзецца аўтарскі івэнт пісьменніка Франца Сіўко «Дзікі край, але прыгожы»: будзе экскурсія, з якой даведаецеся, як на сутыку трох дзяржаў будавалі ў 1930-х капліцу Яна Хрысціцеля у Вяце і як працаваў гідратэхнічны аб’ект, рэшткі якога сёння вядомыя пад назвай Міжрэчанскага вадаспаду.

5 жніўня будзе тэатральная вечарына «Унутры калейдаскопа»: прэзентацыя кнігі «10 пытанняў пра тэатр» і аўтарскае чытанне фрагмента п’есы Алены Іванюшанка «Цела часу».

8 жніўня завітайце на імпрэзу «Літаратура памежжа: помнікі і асобы». Даведаецеся пра Друйскае Евангелле і пазнаёміцеся з постацямі тутэйшых пісьменнікаў Ільдэфонса Бобіча і Рышарда Курыльчыка.

Праграму цалкам глядзіце тут. 

Уваход вольны, за ахвяраванні падзякуюць. Не забудзьцеся пашпарт, бо праз раку — ужо Латвія.

«Іўеўскі памідор» (Іўе, Гарадзенская вобласць)

8 і 9 жніўня ўсе едзем у Іўе на самы карнавальны івэнт краіны.

Свята «Іўеўскі памідор». Фота: kultura.grodno.by

«Іўеўскі памідор» з года ў год зберагае адметны нішавы вайб, сумяшчаючы шчыра вясёлую і адрыўную атмасферу з лёгенькім, як мы любім, прысмакам кітчу, які дазваляе разняволіцца і пачуваць сябе не проста тутэйшым, але тутэйшым дзіцём. Ну і дзе яшчэ вы пабачыце шэсце ў памідорных касцюмах і беспакарана накідаецеся памідорамі?

Так-так, у праграме традыцыйна памідорны дартс і легендарная бойка памідорамі «Іўе-дэ-таматэйра».
Будзе і гатаванне самага вялікага памідорнага бутэрброда — галоднымі не з’едзеце.

Фэст «Кераміка Крэва» ў Крэве, Смаргонскі раён, Гарадзенская вобласць

8 жніўня з 14.00 да 23.00 

А ці даўно вы былі ў Крэўскім замку? Калі завітаеце 8 жніўня, патрапіце якраз на абласны фэст керамікі. Будзе вялікі кірмаш, дзе можна паглядзець ды прыдбаць рознай прыгажосці, майстар-класы ды канцэрт. Сёлета зайграюць гурт «Росквіт» і Іван Кірчук!
Заадно праверце, ці сапраўды падземныя хады пад замкам вядуць да самое Вільні.

Уваход — 10 рублёў.

Экафестываль «Спораўскія сенакосы» (в. Высокае, заказнік «Спораўскі», Бярозаўскі раён, Брэсцкая вобласць)

8 жніўня

Так, там будуць касіць. Шмат касіць. Па-рознаму касіць. Яшчэ больш касіць. Нават калі не ўмееце касіць, завітвайце! Калі ўмееце — тым болей!

Будуць, як заўсёды, гарачыя спаборніцтвы па ручным сенакашэнні, футбол на балоце, экскурсіі на станцыю кальцавання птушак «Ясельда» ды мноства іншых забаў.

Прыхапіце з сабой бінокль, бо заказнік Спораўскі з 1998 года ўключаны ў спіс тэрыторый, важных для птушак. Тут можна ўбачыць вяртлявую чаротаўку, драча і дупеля, нават чорнага бусла, які сёлета стаў птушкай года Беларусі.

Боты таксама прыхапіце — захочаце ж прайсціся па Спораўскім балоце (бо гэта адзін з найбуйнейшых у Еўропе комплекс пойменных нізінных балот, якія захаваліся ў натуральным стане). Экалагічная сцежка на Спораўскім балоце таксама ёсць — называецца яна «У краі вяртлявай чаротаўкі» і доўжыцца паўтары кіламетры.

Праграма тут.

Фестываль фальклору палескага краю «Напевы роднай зямлі» (Рычоў, Жыткавіцкі раён, Гомельская вобласць)

9 жніўня ў 10.00

А ці ведалі вы, што спеўны стыль Тураўскага міжрэчча Прыпяці — Сцвігі, які практыкуюць у Рычове, унесены ў Дзяржаўны спіс гісторыка-культурных каштоўнасцей Рэспублікі Беларусь? Цяпер ведаеце.

Сярод унікальных рычоўскіх спеваў ёсць і спевы з падводкай — адзін з самых складаных стыляў у беларускай спеўнай традыцыі. А яшчэ адметныя яны захаваннем традыцыі мужчынскага выканальніцтва: мужчыны спяваюць як разам з жанчынамі, так і асобна.

Дык вось, у Рычоў прыязджаюць, каб паслухаць мясцовых спеваў — а таксама навучыцца спяваць.

Вас чакаюць выступы гуртоў Тураўскага міжрэчча і Лельчыцкага Палесся, супольныя спеўкі і майстар-класы.

Уваход вольны.

Фэст этнакультурных традыцый «Кліч Палесся» (Ляскавічы, Нацпарк «Прыпяцкі», Гомельская вобласць)

15 жніўня

Па-першае, наведаць Прыпяцкі нацыянальны парк ніколі не лішне і заўсёды ў асалоду. Па-другое, «Кліч Палесся» — ці не адзін з найстарэйшых этнакультурных фэстаў з тых, што нам засталіся: ён праводзіцца з 2010 года. Па-трэцяе, гасціннасць палешукоў, традыцыйныя абрады, беларускі фальклор — файная тэрапія супраць вось гэтага вось усяго, што нам засталося.

Вас чакаюць тэматычныя падворкі, інтэрактыўныя пляцоўкі, аўтэнтычныя музыканты, майстар-класы ад рамеснікаў, традыцыйныя забавы і гульні — і нават феерверк над Прыпяццю (якога мы не адабраем праз клопат пра насельнікаў Нацпарка, але, па-першае, гэта прыгожа).

Ганненскі кірмаш (Зэльва, Гарадзенская вобласць)

22 жніўня

Для паглыблення ў атмасферу трэба ведаць, што Ганненскі кірмаш бярэ пачатак з ХVIII стагоддзя, калі ў пасёлку збіраліся гандляры і рамеснікі з еўрапейскіх краін і Рэчы Паспалітай. На кірмашы добра гандлявалі коньмі, таму конь стаў сімвалам і свята, і самой Зэльвы.

Цяпер ужо коньмі не гандлююць, але вайб зберагаюць: кожны ахвотны можа пракаціцца на павозцы або брычцы ды павучыцца асновам верхавой язды.

На цэнтральнай плошчы абяцаюць касцюмаванае шэсце ды процьму іншых актыўнасцей: майстар-класы, конкурсы, дэгустацыі.

Не забудзьцеся наведаць таксама Зэльвенскае вадасховішча, шыкоўны неагатычны Троіцкі касцёл, які штогадзіну звоніць, і магілу Ларысы Геніюш.

Да таго ж з Зэльвы можна рушыць ва ўсе бакі: хочаце — на славутыя крэйдавыя кар’еры пад Ваўкавыскам, хочаце — у Ружаны павітацца з Сапегамі, хочаце — у Слонім паглядзець на сінагогу і пашукаць сляды мядзведжай акадэміі, а адтуль — у найпрыгажэйшую вёску Беларусі Кракотку.

Фэст «Воранаўскі дранік» (Воранава, Гарадзенская вобласць)

22 жніўня

У Воранава заязджайма не толькі паплакаць над каханнем Адама Міцкевіча і Марылі Верашчакі, але і добранька пад’есці.
Дранічкаў тут дзясяткі відаў — ад звычайных (без мукі) да розных шляхецкіх з неверагодным начыненнем.

Абяцаюць таксама канцэрт, фотазоны, дыскатэку і шмат іншага, але перадусім вы маеце нарэшце файную магчымасць вызначыць на практыцы — з мукой ці такі без мукі!

Уваход вольны.

Фэст «Выцінанка-выбіванка. Ажурны код Навагрудка» (Навагрудак, Гарадзенская вобласць)

22 і 23 жніўня

Працягваючы Міцкевічаў шлях, рушым да Навагрудка. Тут цэлае свята, прысвечанае мясцовай тэхніцы выцінання з паперы.

Будзе вялікая забаўляльная праграма: гастрафэст, сімфанічны канцэрт-баль, рыцарскі турнір і вогненнае шоу ў Наваградскім замку, але галоўнае — пазнаёміцеся з навагрудскай выцінанкай-выбіванкай, якая з’яўляецца афіцыйным элементам гісторыка-культурнай спадчыны Беларусі.

У Навагрудку традыцыя выцінанкі захавалася ў асаблівай тэхніцы — з дапамогай малатка і адвёрткі: спачатку майстар стварае тонкую сетку, а ўжо на ёй нараджаюцца ўзоры. Так на Наваградчыне ў 1930-1950 гг. ствараліся ўпрыгажэньні для вокнаў, паліцаў і нават ручнікі-набожнікі для абразоў.

То завітвайце стварыць сваю выцінанку!

Фэст славянскай міфалогіі «Шлях Цмока» (Дамжарыцы, Бярэзінскі запаведнік, Лепельскі раён, Віцебская вобласць)

22 і 23 жніўня з 12:00 да 02:00

Беларускі цмок і яго світа чакаюць вас. На два дні Бярэзінскі ператворыцца ў прастору легенд і міфаў. Тут і там сустрэнеце Вадзяніка ці Русалку: будуць працаваць дзённая (0+) і начная (18+) імерсіўныя міфалагічныя экасцяжыны. Абяцаюць таксама квэсты, майстар-класы, процьму іншых актыўнасцей і канцэрт з таемным хэдлайнерам (але сцеражыцеся, ён можа апынуцца зусім не тым, каго вы чакаеце).

Глядзіце падрабязную праграму ў інстаграме фэста. 

Квіткі — 120 рублёў дарослы і 90 рублёў дзіцячы на два дні. Таксама можна набыць месца для намёта. 

Вандроўны арганны фестываль «Ars Magna Organi» 

(Пінск, Лагішын, Мядзведзічы, Ружаны, Пружаны, Іванава, Ліда, Іўе, Парэчча)

Для аматараў музыкі прапануем дзівосную асалоду — паслухаць, як гучаць арганы ў розных касцёлах Беларусі, падчас фэсту «Ars Magna Organi».

Канцэрты фэсту праходзяць у розных гарадах і мястэчках, таму вы маеце цудоўную магчымасць аб’ездзіць палову краіны і на кожным прыпынку пачуць новы арган (а як вы ведаеце, у кожнага аргана свой асаблівы голас). Да таго ж, і граюць выбітныя айчынныя і замежныя арганісты.

У жніўні расклад канцэртаў такі:

Пінск, катэдральны касцёл Унебаўзяцця Найсвяцейшай Дзевы Марыі, вул. Леніна, 18: 2, 8, 16, 22, 23, 29, 30 жніўня ў 16.00.

Пружаны, касцёл Унебаўзяцця Найсвяцейшай Дзевы Марыі, вул. Савецкая, 39: 7 і 14 жніўня ў 19.30, 15 жніўня ў 16.00, 21 жніўня ў 19.30, 23 жніўня ў 16.00, 28 жніўня ў 19.30, 29 жніўня ў 16.00.

Ружаны, касцёл, Св. Тройцы, пл. 17 Верасня, 10: 1, 8, 15, 22, 23, 29 жніўня ў 13.00.

Мядзведзічы, касцёл Святых Апосталаў Пятра і Паўла, вул. Інтэрнацыянальная, 36: 9, 23, 30 жніўня ў 13.30.

Ліда, касцёл Узвышэння Святога Крыжа, вул. Савецкая, 2: 15 жніўня ў 16.00.

Іўе, касцёл Святых апосталаў Пятра і Паўла, вул. Маркса, 51: 8 жніўня ў 16.30.

Лагішын, касцёл Святых Апосталаў Пятра і Паўла, вул. Тамілава, 82: 22 і 29 жніўня ў 18.00.

Парэчча, касцёл Маці Божай Нястомнай Дапамогі, вул. Талстога, 4: 9 і 23 жніўня ў 14.30.

Іванава, Касцёл Узвышэння Святога Крыжа, вул. 50 год Кастрычніка, 2: 9 жніўня ў 19.00.

Падрабязнасці, выканаўцаў і праграму асобных канцэртаў глядзіце тут. 

Віншуем! Вы здзейснілі вялікае падарожжа па Беларусі і цяпер спяваеце па-рычоўску, выцінаеце па-наваградску, косіце па-спораўску, валодаеце тысячай рэцэптаў дранічкаў і ведаеце, чым лагішынскі арган адрозніваецца ад мядзведзіцкага! Цяпер вам нават Лідбір-фэст не пашкодзіць! Гэта мы жартуем па-паляшуцку, нічога асабістага.

М. К., Budzma.org