7 мая ў Варшаве пройдзе прэзентацыя беларускага перакладу кнігі «Пад чырвонай зоркай і свастыкай: Баранавіччына ў 1939–1944 гг. Заходняя Беларусь пад нямецкай і савецкай акупацыяй» з удзелам яе аўтара Аляксандра Бракеля.
Хто аўтар?
Аляксандр Бракель — нямецкі гісторык і палітолаг, спецыялізуецца на гісторыі Цэнтральнай і Ўсходняй Еўропы, у прыватнасці, Беларусі пад нямецкай акупацыяй (1941-1944). Жыве і працуе ў Вашынгоне (ЗША). У 2010-2015 узначальваў беларускае, а пазней — ізраільскае прадстаўніцтва Фонду Конрада Адэнаўэра. Запрашаны даследчык універсіэту Уэслеан (Wesleyan University).
Пра што гэтая кніга?
У ёй на прыкладзе адміністрацыйнай адзінкі, якая ў міжваеннай Польшчы мела назву Навагрудскага ваяводства, у БССР (1939–1941 і 1944–1954 г.) — Баранавіцкай вобласці, а падчас нямецкай акупацыі (1941–1944 г.) — Баранавіцкай акругі Генеральнага камісарыята Беларусі, даследуецца штодзённае жыццё яе жыхароў.
У аснове публікацыі ляжыць аналіз дакумэнтальных крыніц з 84 фондаў беларускіх, нямецкіх і польскіх архіваў. Увядзенне такога масіву дакументаў у навуковы зварот значна ўзбагачае беларускае гістарычнае крыніцазнаўства.
У кнізе апублікаваныя дзясяткі дакументаў і фатаздымкаў, частка зь іх — упершыню.
З кнігі можна даведацца:
— што хоць савецкі і нацыскі рэжымы вызнавалі адрозныя ідэалогіі, абодва яны былі адналькова людажэрскія. Як першы, так і другі практыкавалі тэрор супраць мірнага насельніцтва і імкнуліся вынішчыць цэлыя яго групы. Саветы ажыццявілі пагалоўную дэпартацыю з рэгіёна польскіх вайсковых асаднікаў з сем’ямі, нацысты ж зганялі яўрэяў у гета, каб неўзабаве пачаць іх фізічную ліквідацыю.
— што нямецкая акупацыя прынесла значна больш чалавечых ахвяр, бо адбывалася ў варунках бязлітаснай вайны на знішчэнне, а пік кровапраліцця прыпаў на час, калі немцы адчулі перспектыву паразы ў гэтай вайне.
Гэтае выданне належыць да шэрагу найлепшых працаў беларускіх і замежных гісторыкаў, прысвечаных Беларусі пад нямецкай акупацыяй — Юрыя Туронка, Бернгарда К’яры, Леаніда Рэйна ды інш.