Унікальны абрад “Калядныя цары” правядуць 13 студзеня ў Капыльскім раёне

13.01.2015 Культура

Унікальны абрад “Калядныя цары”, які ўключаны ў Спіс нематэрыяльнай культурнай спадчыны ЮНЕСКА, правядуць 13 студзеня ў вёсцы Семежава Капыльскага раёна. Пра гэта паведаміла БЕЛТА дырэктар Семежаўскага цэнтра культуры і вольнага часу Таццяна Шаура.

Старажытны абрад па традыцыі праводзіцца толькі ў Семежава адзін раз у годзе на Шчодры вечар – у ноч з 13 на 14 студзеня. У ім удзельнічаюць нежанатыя маладыя людзі, так званыя цары, апранутыя ў спецыяльныя касцюмы – белыя штаны і кашулі, на грудзях крыж-накрыж павязаныя чырвоныя семежаўскія паясы з традыцыйным арнаментам. На галаве ў іх – высокія шапкі, аздобленыя рознакаляровымі стужкамі. Да працэсіі таксама далучаюцца Дзед і Баба.

Калядоўшчыкі ходзяць па дамах, дзе разыгрываюць сцэнкі з элементамі народнай драмы “Цар Максіміліян”, бойку “цароў” і т. д. Пасля прадстаўлення – традыцыйнае віншаванне гаспадароў хаты і адорванне ўдзельнікаў абраду. У народзе вераць, што ў доме, дзе пабывалі “цары”, увесь год будуць мір, згода і багацце.

Аб паходжанні абраду распавядае мясцовая легенда. У ХVIII стагоддзі ў Семежава кватараваў атрад рускай арміі. Салдаты і афіцэры падчас Каляд хадзілі ў ваеннай форме па вясковых хатах, віншавалі гаспадароў са святам, паказвалі невялікае прадстаўленне, танцавалі, спявалі, прасілі дары. Калі атрад пакінуў гэтую вёску, мясцовыя жыхары, у асноўным маладыя хлопцы, пачалі для калядных абыходаў апранацца ў карнавальныя касцюмы, якія нагадвалі ваенную форму. І гэтыя персанажы былі празваныя ў народзе “царамі”.

Таксама 13 студзеня ўсіх жадаючых запрашаюць на калядныя гулянні ў Барысаўскім, Мядзельскім і Смалявіцкім раёнах.

Усяго ў Мінскай вобласці запланавана да 25 студзеня 95 калядных мерапрыемстваў. У святочным календары цэнтральнага рэгіёну – этнавечарынкі, абрады, песенныя фэсты, выставы малюнкаў і сувенірных елак, тэатральныя паказы.

 

БелТА