Выстава Сашы Вялічка «Выклік на дыван» у Лодзі

У пятніцу, 19 чэрвеня, у Лодзі ў межах фотафестываля GRANT адкрываецца выстава Сашы Вялічка «Выклік на дыван».

• Як візуалізаваць калектыўную траўму?

• Як выявіць тонкі механізм кантролю?

• Як дакументаваць устойлівасць і вытрымку на адлегласці?

Спадарыня Саша перажыла ўсё гэта: траўму і ўстойлівасць. А таксама пераслед. Цяпер яна знаходзіцца ў выгнанні з роднай краіны пасля палітычнага тэрору.

Яе практыка вынікае з асабістай гісторыі і палітычных рэпрэсій, якія яна перажыла.

Яе мастацтва — гэта форма ўстойлівасці і актывізму; яно імкнецца высветліць і асудзіць тыранічны стан рэчаў у Беларусі, а шырэй — заклікае нас звярнуць увагу на ўсе формы палітычнага гвалту, часта тонкія і схаваныя.

Яе голас міждысцыплінарны, а тон мяккі, але за ім чуваць пранізлівы крык.

Яна выбірае стаць побач з жанчынамі-палітзняволенымі — такой магла стаць і яна сама, — уплятаючы партрэты зняволеных у недасканалыя шэрыя і чорныя дываны.

Дываны, сімвал хатняга побыту і ўтульнасці, але таксама, як падказвае назва, месца выкліку для пакарання з боку ўлады, становяцца цэнтральным элементам гэтай серыі.

Створаныя ўручную, у працэсе саманавучання, твары ператвараюцца ў размытыя прысутнасці: яны стаяць разам і глядзяць на нас з месца нябачнасці.

За гэтымі чорнымі абстрактнымі плямамі стаяць рэальныя жанчыны, якія зніклі ў гвалтоўнай сістэме, што штодня іх прыніжае і ламае.

Серыя становіцца менш абстрактнай і больш рэалістычнай у візуалізацыі супраціву. Абапіраючыся на інтэрв’ю і сведчанні, спадарыня Саша паказвае спосабы, якімі жанчыны вытрымліваюць жорсткае жыццё ў турме, вынаходліва ствараючы прадметы, неабходныя ім для догляду за сабой і захавання базавай чалавечай годнасці.

Макіяж, шчоткі, парфума — рэчы, неабходныя для захавання хоць нейкай чалавечнасці ў сітуацыі, дзе табе адмаўляюць у любым клопаце, нават у неабходнай медыцынскай дапамозе, і дзе фізічны і псіхалагічны гвалт з’яўляецца нормай.

У нас застаецца пачуццё гневу і пяшчоты.

• Як мы можам дзейнічаць перад абліччам такога сістэмнага гвалту?

• Як мы можам супрацьстаяць такім злоўжыванням?

Мы павінны ўзняць голас за тых, хто не можа.

Праца была рэалізаваная ў супрацоўніцтве з Politvyazynka і Pink Scarves — ініцыятывамі, якія падтрымліваюць беларускіх жанчын-палітзняволеных.

Працуе выстава да 12 ліпеня.