У рамках Дзяржаўнай праграмы «Культурная прастора» на 2026-2030 гады ў сталіцы адрэстаўруюць некалькі аб’ектаў, якія адносяцца да гісторыка-культурных каштоўнасцей, пішуць «Мінск-Навіны».
Мэта дзяржпраграмы — захаванне і папулярызацыя гісторыка-культурнай спадчыны, нацыянальных традыцый і звычаяў. На яе рэалізацыю выдзеляць амаль 2,3 млрд. рублёў. Дакумент уключае больш за 30 мерапрыемстваў, у тым ліку папаўненне і аблічбоўку фондаў музеяў і бібліятэк, выданне кніг і вытворчасць фільмаў, а таксама падрыхтоўку намінацыйных дасье на аб’екты спадчыны і нематэрыяльныя праявы творчасці чалавека для прадстаўлення ў арганізацыі ЮНЕСКА.
Акрамя таго, дзяржпраграма прадугледжвае рэстаўрацыю і рэканструкцыю шэрага гісторыка-культурных каштоўнасцей па ўсёй Беларусі. Сродкі на гэтыя мэты будуць выдзяляць як з рэспубліканскага, так і з мясцовых бюджэтаў.
Так, у 2027 годзе плануюць завяршыць рэстаўрацыю адзінага комплексу будынкаў Нацыянальнага мастацкага музея Беларусі, якая стартавала яшчэ ў 2014 годзе. У найбліжэйшыя два гады на гэтыя мэты накіруюць 123,5 млн рублёў з рэспубліканскага бюджэту. Будынак на вул. Леніна, 22, з часам ператворыцца ў частку першага ў краіне музейнага квартала, удакладнілі ва ўстанове.
Яшчэ 69 млн рублёў, ужо з мясцовага бюджэту, у рамках дзяржпраграмы выдзеляць на аднаўленне будынкаў на вул. Валадарскага. Ранейшы Пішчалаўскі замак рэканструююць пад шматфункцыянальны комплекс з аб’ектамі грамадскага харчавання і адміністрацыйнымі памяшканнямі. Завяршыць праект плануюць у 2028 годзе.
У аналагічныя тэрміны плануюць скончыць рэканструкцыю аб’ектаў Лошыцкага сядзібна-паркавага комплексу — на гэтыя мэты ў бліжэйшыя тры гады накіруюць 11,6 млн рублёў. Гаворка ідзе пра капліцу-пахавальню Прушынскіх, пабудаваную ў ⅩⅧ стагоддзі, і пра трохпавярховы млын 1901 года. Згодна з архітэктурна-планіровачнай канцэпцыяй, адновяць першапачатковае аблічча капліцы, а ў будынку млына размесцяцца пякарня, кафетэрый, кафэ і банкетная зала.
У рамках Дзяржпраграмы «Культурная прастора» будуць адшуканы сродкі і на рэканструкцыю Беларускага дзяржаўнага акадэмічнага музычнага тэатра — 16 млн рублёў. Як раней паведамляла начальнік упраўлення культуры Мінгарвыканкама Кацярына Лучына, у будынку поўнасцю абновяць усё абсталяванне, сцэну, залы і іншыя памяшканні. Працы маюць намер пачаць у студзені 2026-га, пасля юбілею тэатра.
Аднаўленне Чырвонага касцёла ў Мінску павінна завяршыцца ў 2027 годзе. На яго, згодна з дакументам, патрацяць больш за 5,5 млн рублёў з гарадскога бюджэту.
Частку сродкаў у рамках дзяржпраграмы выдзеляць на рэстаўрацыю аб’ектаў, завяршыць якія плануюць ужо ў 2026-м. Гэта будынкі на тэрыторыі Кальварыйскіх могілак (касцёл Узвышэння Святога Крыжа, шэсць капліц-пахавальняў і цэнтральная ўваходная брама) і будынак на вул. Рэвалюцыйнай, 24а, у гістарычным цэнтры Мінска.
На гэты год таксама запланавана здача ў эксплуатацыю абноўленага будынка на вул. Камуністычнай, 8, у якім размяшчаецца Палац грамадзянскіх абрадаў. Гісторыка-культурная каштоўнасць не страціць аўтэнтычныя рысы (пано, люстры, паркет, вітражы), але стане больш сучаснай: у памяшканнях правядуць перапланіроўку і створаць безбар’ернае асяроддзе. Работы закрануць і прылеглую да будынка тэрыторыю.
Таксама «Культурная прастора» крыху растлумачвае лёс дарэвалюцыйнага будынка па адрасе: вул. Мяснікова, 38. Першапачаткова яго пабудавалі як прыбытковы дом, а ў савецкі час выкарыстоўвалі пад камуналкі. Ужо ў час суверэннай Беларусі аб’ект перайшоў пад крыло БДУ і запомніўся студэнтам сценамі метровай таўшчыні і вузкімі драўлянымі лесвіцамі. Да нядаўняга часу тут размяшчаўся адзін з інстытутаў перападрыхтоўкі і павышэння кваліфікацыі ўніверсітэта. Згодна з дакументам, у 2026-м яго перапрафілююць пад адміністрацыйна-гаспадарчы будынак.
Амаль 70 млн рублёў з мясцовага бюджэту накіруюць на рэканструкцыю капітальнага будынка на пр. Партызанскім, 154а. Пасля здачы аб’екта ў эксплуатацыю ў 2027 годзе сюды пераедзе дзяржаўны архіў Мінска.
Дзяржпраграма «Культурная прастора» прадугледжвае не толькі рэканструкцыю, але і ўзвядзенне новых аб’ектаў. Так, у 2026-м працягнецца будаўніцтва аднаго са знакавых аб’ектаў сталіцы — новага будынка гістарычнага музея Беларусі ў раёне вул. Арлоўскай. Згодна з дзяржпраграмай, на гэтыя мэты з рэспубліканскага бюджэту накіруюць 95 млн рублёў.
Непадалёк ад Мінскага замчышча будзе ўстаноўлены памятны знак, прысвечаны гісторыі горада, — яго адкрыццё намечана на 2027 год.
