“Слоўнік для кухні” ад Аляксандра Прышывалкі. Літары "І" і "К"

28.06.2019 Культура

Смачныя публікацыі на нашым сайце працягваюцца! Дабраліся ўжо да літар "І" ды "К", а папярэдне былі "А", "Б", "В", "Г""Д", "Е" і "Ж","З".

На кухні мы звычайна робім амаль усё: размаўляем і спрачаемся, завіхаемся і гатуем свае ўлюбёныя стравы: рашчыняем цеста, выпякаем, смажым і варым.

Якім начыннем карыстаемся? Разнастайнымі рондалямі і патэльнямі, міскамі і таркамі. Што збіраем на стол? Талеркі, паўміскі, відэльцы і лыжкі, шклянкі ці келіхі, кубкі і сподкі. Што мы ладзім на кухні? Доўгія нядзельныя сняданкі ды цёплыя сяброўскія бяседы.

А як гэта ўсё апісаць па-нашаму? Аўтары старанна сабралі адказы на гэта пад назвай "Слоўнік для кухні".

Слоўнік раскажа, што хлеб не рэжуць, а крояць, а яйкі ўсё-ткі лупяць. І хоць аўтары сабралі дужа шмат словаў, мы ўпэўненыя, што ён яшчэ не канчатковы. Таму прапануем дапаўняць яго супольна і дасылаць тыя словы, якіх вы не знайшлі, на pryshyvalka@gmail.com.

Аўтар слоўніка – Аляксандр Прышывалка, рэдактар – Юрась Пацюпа.



Літара "І"

імбе́рац, -рцу м., обл., см. імбір

імбі́р (род. імбі́ру) м., в разн. знач. имби́рь м.

імбі́рны в разн. знач. имби́рный; і. пах имби́рный за́пах; ~нае пі́ва имби́рное пи́во

імбры́чак, -чка м. ча́йник

імяні́ны (род. імяні́н) ед. нет имени́ны

іржаны́ ржано́й

істо́пка ж., обл., см. варыўня


Літара "К"

кава́лак, -лка м. кусо́к; (хлеба – ещё) ломо́ть

кадзь ж. ка́дка, бо́чка (большая)

каду́шка ж. каду́шка, ка́дка

каза́н, -на́ м., обл. каза́н

казано́к, -нка́ м., обл. казано́к

казі́ны прил. ко́зий

калато́ўка ж. (предмет домашней утвари) муто́вка

каўто́к, -тка́ м., обл. глото́к; см. глыток

кача́ць несов.  1. ката́ть;  к. галу́шкі ката́ть галу́шки; 2. валя́ть;  к. у муцэ́ валя́ть в муке́

кача́нне ср. 1. ката́ние; 2. валя́ние; см. качаць

кача́ны 1.  ка́танный; 2. ва́лянный; см. качаць

калаці́ць несов. трясти́; взба́лтывать

кала́ч, -ча́ м. (пшеничный хлеб) кала́ч м.

ка́ліва ср. 1. (отдельно взятое зерно, растение) расте́ньице; стебелёк м.; зёрнышко; 2. щепо́тка ж.; ка́пля ж.; узя́ць к. со́лі взять щепо́тку со́ли

кало́ць I несов.  в разн. знач. коло́ть; (свиней - ещё) ре́зать; бить; к. свіне́й коло́ть (ре́зать, бить) свине́й

кало́ць II несов. (расщеплять на части) не рекоменд., см. біць, шчапаць

каля́насць ж. твёрдость, жёсткость ж.

каля́ны твердый, жесткий

ко́латы 1. прич. ко́лотый; ре́занный; см. калоць;  2. прил. ко́лотый

камо́ра ж. кладова́я ж., чула́н м.

камы́, -мо́ў ед. нет, обл. карто́фельное пюре́

камя́к, -ка́ м. ком, комо́к

кансерва́цыя ж., в разн. знач. консерва́ция

кансервава́ны прич., прил. консерви́рованный

кансервава́ць несов., в разн. знач. консерви́ровать; к. мя́са консерви́ровать мя́со

кансервава́нне ср., в разн. знач. консерви́рование ср.

карава́й м. (обрядовый хлеб) карава́й м.; вясе́льны к. сва́дебный карава́й

карава́йніца ж., разг. (персонаж свадебного обряда) карава́йница ж.

каравя́чы разг. коро́вий; см. каровін

карасёвы карасёвый; кара́сий, караси́ный; ~вая ю́шка карасёвая уха́; ~вая ікра́ кара́сья (караси́ная) икра́

кармі́цца несов. 1. (есть) корми́ться; пита́ться; 2. (содержать себя) корми́ться; 3. страд. корми́ться; пита́ться;

кармле́нне ср. кормле́ние ср., кормёжка ж.; пита́ние ср.

ко́рмлены ко́рмленный

каро́він прил. коро́вий

карчма́ ж., уст. тракти́р м., шино́к м., каба́к м.

карчма́р, -ра́ м., уст. тракти́рщик м., шинка́рь м., целова́льник м.; каба́тчик м.

карэ́ц, -рца́ м. ковш, корцец м.

каўта́ць несов., обл. глота́ть

каўта́нне несов., обл. глота́ние ср.

каўто́к, -тка́ м., обл. глото́к м.

ка́ва ж. ко́фе ср.; ○ жалудко́вая к. желудко́вый ко́фе

ко́фе; см. кава

кавя́рня ж. кафе́ ср.; кофе́йня ср.

кафэ́; не рекоменд., см. кавярня

кацёл (род. катла́) м., в разн. знач. котёл; кухо́нны к. ку́хонный котёл

кача́лка ж. (валик для раскатывания теста) ска́лка ж.

качы́ны ути́ный

ка́чка ж. у́тка ж.

каштава́нне ср. про́ба ж.; см. каштаваць

каштава́ны про́бованный; отве́данный; см. каштаваць

каштава́ць II несов. про́бовать; отве́дывать; к. я́блык про́бовать я́блоко

ква́рта ж. 1. в разн. знач. ква́рта; 2. (сосуд) кру́жка

квас (род. ква́су) м. квас м.; хле́бны к. хле́бный квас

ква́сіць несов. ква́сить

ква́сны квасно́й

ква́шанне ср. ква́шение ср.

ква́шаны 1. прич. ква́шенный; 2. прил. ква́шеный

кватэ́рка ж., уст. че́тверть ква́рты; см. кварта

ке́ліх м. бока́л м., ча́ша ж.

кіёўка ж., обл. поча́ток м. (кукурузный)

кілі́шак, -шка м. рю́мка ж.

кі́пень, -ню м. кипято́к м.

кірма́ш, -шу́ м. я́рмарка ж.; база́р м.

кіслі́ць несов. кисли́ть

кіслава́ты кислова́тый

кісля́вы кислова́тый

кі́слы в разн. знач. ки́слый; (о капусте – ещё) ква́шеный; к. я́блык ки́слое я́блоко; ○ ~лае малако́ простоква́ша

кісля́вы кислова́тый

кі́снуць несов. ки́снуть; закиса́ть

ката́х, -ха́ м. (кукурузы) поча́ток м.

кіёўка ж., обл. поча́ток м. (кукурузный)

кія́х, -ха́ м., обл. поча́ток м.; кіяхі́ кукуру́зы поча́тки кукуру́зы

кало́ць I несов. в разн. знач. коло́ть; (свиней ещё) ре́зать; бить

кало́ць II несов. (расщеплять на части) не рекоменд.; см. біць

клець ж. клеть ж.; см. варыўня

клінко́вы  клинко́вый;  к. сыр клинко́вый сыр

кліно́к, -нка́ м. (для сыра) клино́к

ко́латы I 1. прич. ко́лотый; ре́занный; 2. прил. ко́лотый

ко́латы II  (лёд, сахар) не рекоменд.; см. біты

ко́лены I 1. прич. ко́лотый; ре́занный; 2. прил. ко́лотый

ко́наўка ж. кру́жка ж. (металлическая)

ко́птур: з ~рам вы́ше краёв; с избы́тком

ко́рак, -рка м. про́бка ж.

кармі́ць несов. корми́ть; пита́ть; ◊ к. як на зарэ́з (забо́й) корми́ть как на убо́й; паі́ць і к. пои́ть и корми́ть

кармле́нне ср. кормле́ние ср., кормёжка ж.; пита́ние ср.

корж (род. каржа́) м. корж м.

ко́рмлены ко́рмленный

ко́стка ж. кость (отдельная)

ко́ўш (род. каўша́) м., в разн. знач. ковш; зачэ́рпаць каўшо́м мукі́ зачерпну́ть ковшо́м муки́

кош (род. каша́) м. корзи́на ж.; луко́шко ср.

кра́ма ж. ла́вка ж.; магази́н м.

кра́мнік м. ла́вочник м.

кра́мны разг. ла́вочный, магази́нный; (о материале) фабри́чного изготовле́ния

крамя́ны 1. упру́гий, кре́пкий; 2. све́жий, ядрёный

кро́енне ср. ре́зка ж.; ре́зание, наре́зка ж.; нареза́ние; см. кроіць

кро́ены 1. прич. ре́занный, наре́занный; 2. прил., спец. кроёный

кро́іць несов. (хлеб) ре́зать (ломтиками); нареза́ть

кро́хкасць ж. хру́пкость ж., ло́мкость ж.

кро́хкі (ломкий, непрочный) хру́пкий, ломкий; (о тесте) песо́чный; ~ая саладжо́нка песо́чное пиро́жное

крупча́сты крупча́тый, крупи́тчатый, зерни́стый; к. мёд зерни́стый (крупи́тчатый) мёд; к. кала́ч крупи́тчатый (крупча́тый) кала́ч

крухма́л, -лу м. крахма́л м.

крыша́н, -на́ м. ло́мтик м.

кры́шаны прич. крошенный, см. крышыць

крышаны́, -но́ў мн., обл., кул. карто́фельный суп

крышы́ць несов. 1. в разн. знач. кроши́ть; (ножом – ещё) нареза́ть; (твёрдое) дроби́ть; к. са́ла кроши́ть (нареза́ть) са́ло; 2. измельча́ть, размельча́ть; мельчи́ть; к. хлеб кроши́ть хлеб

крышэ́нне ср. 1. кроше́ние; наре́зка ж.; дробле́ние; 2. измельче́ние, размельче́ние; 1, 2 см. крышыць

ку́бак, -бка м. ча́шка ж., кру́жка ж.

ку́бел, -бла м. ка́дка с кры́шкой

кубе́лец, -льца м., уменьш., см. кубел

кулі́да и кулі́дка ж., обл. буха́нка

ку́льша ж. бедро́ ср., бёдрышко ср. (у птицы)

кумпя́к, -ка́ м. 1. (часть туши) о́корок м.; 2. (верхняя часть ноги) бедро́ ср. (у скота)

курэ́ць несов. (испускать копоть) копти́ть

кусо́к, -ска́ м., в разн. знач. кусо́к; к. са́ла кусо́к са́ла; сма́чны к. ла́сый кусо́к

ку́хан м. вы́печка ж. (лепёшка, булочка)

ку́хар м. по́вар м.

куха́рка ж. куха́рка ж., повари́ха ж.; разг. стряпу́ха ж.

кухма́йстар и кухмі́стар м., уст. по́вар м., кухми́стер м.

ку́хцік м., обл. поварёнок м.

Працяг будзе...